Home » Overweging: Houd afstand

Overweging: Houd afstand

Houd afstand! klinkt het overal. We zijn bang. Wie oud is of niet gezond is, het allermeest, want je hoort dan tot de risicogroepen. Het virus is als een sluipmoordenaar, niet zichtbaar, en het slaat zomaar toe. Je kan daarom het beste je huis maar niet uitkomen. We hebben voorlopig geen geneesmiddelen. Hooguit kunnen we het virus op afstand houden en indammen. Het confronteert ons ermee dat we niet over alles controle hebben in het leven. 

We mogen elkaar niet kussen, geen hand geven, niet omhelzen. Houd afstand! Op straat en in de winkel omzeilen we elkaar op tenminste anderhalve meter, maar vaker nog is de afstand veel groter. We zoeken elkaar niet meer op, het mag niet. Je kinderen, je vrienden die anders maar een half uurtje rijden van je vandaan wonen, blijven ver weg. De buurman ook. Mensen die alleen wonen zijn eenzaam. Ook in een verzorgingshuis: houd afstand! Geen kinderen, geen vrienden op bezoek. Het personeel houdt afstand. Niet meer eten met elkaar, maar in je eentje, op je kamer.  Wie in een flat wonen, hebben geen tuin om even in je wandelen. Hoe eenzaam kan je worden. 

Houd afstand! Het sociale leven is dood gevallen. Tot tenminste 1 juni. Het is of we net als de profeet Ezechiël zijn neergezet in een dal vol beenderen. Niet alleen van degenen die daadwerkelijk overleden zijn, maar ook die nu als dood teneergeslagen zijn, bang, als de dood zijn. Het is een cultuur van de dood. We zijn bang en sommigen voelen zich zelfs als verlamd.  En we worden bevraagd, misschien wel net als bij de profeet, door God: “Mensenkinderen, kunnen we uit deze doodscultuur opstaan en tot leven komen?”  Hebben wij veerkracht in ons, vertrouwen, om een weerwoord te laten horen: we vertrouwen erop dat we weer tot leven komen. We zullen  weer adem krijgen, we komen weer tot leven en we zullen beter dan tevoren beseffen dat we niet alles in de hand hebben, dat we soms afhankelijk zijn van iets dat groter is dan wijzelf. En we zenden onze gebeden op: Heer, er zijn zovelen ziek. Geef dat wij het vertrouwen terugvinden:  ‘deze ziekte loopt niet uit op de dood’. Geef ons het paasgeloof dat de dood niet het laatste woord heeft.

Wie gelooft ziet meer. Die ziet ook dingen die anderen niet willen of niet kunnen zien. Licht in het duister. Een nieuwe horizon. Het gaat dan niet om een zonniger toekomst, van, ach, het komt allemaal wel weer goed. Maar een horizon van herstel. Herstel van moeder aarde waarboven de hemel weer helder wordt en stil, nu die niet langer verscheurd wordt door een niet aflatende menigte van vliegtuigen. Herstel van medemenselijkheid, nu we meer dan ooit rekening moeten houden met elkaar en niet alleen aan onszelf kunnen denken. Let een beetje op elkaar, zei de premier. 

Houd afstand is het parool. Maar juist veel mensen komen in deze dagen elkaar weer nabij. Anderen helpen, omdat dat dringend geboden is en je er niet aan voorbij kan gaan. Die buurman van 80, die je nauwelijks ziet of spreekt en waarvan je nu denkt: hij woont alleen, hij is ouder, hij behoort tot de risicogroep, hoe is het met hem? En je belt op, je belt aan. Kan ik iets voor u doen, boodschappen halen wellicht? 

Houd afstand. Zeggen we dat ook niet vaak tegen onszelf? Laat je niet teveel in met alle problemen en al het lijden in de wereld. Houd afstand. Denk aan jezelf. Het lijkt of Jezus dat ook doet. Een vriend van hem is ziek en de zuster van deze Lazarus stuurt iemand naar Jezus toe om hem dat te vertellen. Kennelijk in de hoop en de verwachting dat hij snel zal komen en haar broer zal genezen. Maar Jezus zegt alleen maar “deze ziekte loopt niet uit op de dood, maar op de eer van God” en blijft vervolgens twee dagen waar hij is. Eerst zal Lazarus sterven voordat Jezus hem weer terug in het leven brengt.

Het lijkt of onze samenleving ook eerst geraakt moet zijn door dit virus. En niet alleen de corona-virus, maar ook die andere virus die ons de afgelopen decennia koortsig de aarde heeft doen uitwonen, de schoonheid en de stilte heeft verdreven en ons veel te druk heeft doen zijn en vol onrust heeft gemaakt. We vallen stil, ons leven is knarsend tot stilstand gekomen.

De Indiase spirituele schrijver en arts Deepak Chopra schreef onlangs:

En de mensen bleven thuis
en ze gingen boeken lezen
en ze luisterden en namen hun rust
en maakten muziek,
ze schilderden
en tekenden en speelden spelletjes met hun kinderen
en kwamen tot een nieuwe leefstijl
en ze werden rustig.
Ze gingen op een diepere manier luisteren.
Sommigen gingen mediteren,
anderen gingen bidden
en weer anderen dansen.
Er waren er die hun eigen schaduwkanten gingen opmerken.
En de mensen begonnen op een andere manier te denken.
De mensheid heelde.
En nu de mensen stopten met alleen maar
gedachteloos en en harteloos te leven,
daar begon de aarde te helen.
En toen het gevaar voorbij ging
en de mensen weer samenwerkten,
toen betreurden ze wat verloren was gegaan
en ze maakten nieuwe keuzes
en de aarde genas geheel toen zij genezen waren.

Een droom, een visioen, van wat er na lijden en dood mag komen. Een beeld van Pasen. Dat wat er komt na lijden en dood. Opstanding.

Amen.