Home » Nog een jubileum, nu van de NPB afd. Hilversum

Nog een jubileum, nu van de NPB afd. Hilversum

Met de jubileumdienst voor 60 jaar Kapel en 75 jaar Remonstrantse Gemeente vlak achter ons hebben we nog niet alle memorabele momenten van dit jaar gehad. Precies negentig jaar geleden, in 1927, vond de bouw plaats van de NPB-kerk aan de Tesselschadelaan. Voorjaar 1928 werd de zaal van ‘De Vereeniging’ aan de Oude Enghweg verlaten. Daar had men 23 jaar diensten had gehouden. Nu werd het eigen nieuwe gebouw ingewijd. Dat was uiteindelijk voor slechts 70 jaar, want in 1998 stopten hier de diensten. Voortaan werd er alleen nog gekerkt in de Remonstrantse Kapel, die nu De Kapel heet. 

De Tesselschadekerk is in 2005 verkocht, maar bleef als beeldbepalend gebouw behouden. In ons archief vonden we een foto die gemaakt is op 20 september 1927. We zien de eerste predikant die de afdeling in haar geschiedenis heeft aangesteld, de omstreden ds. Gerrit van Duyl (1888-1952), die hier een gedenksteen met oorkonde plaatst in de in aanbouw zijnde kerk. Het is een plechtig moment, want de voorganger is gekleed in jacquet. De tekst op de oorkonde luidt: „Op den 21en September van het jaar 1927 werd een gedenksteen geplaatst ter gelegenheid van den bouw dezer kerk voor de afdeeling Hilversum van den Nederlandschen Protestantenbond door ds. G. van Duyl in tegenwoordigheid van het bestuur en vele leden” en is ondertekend door het bestuur van de afdeling, de architecten en de opzichter. 

De NRC wijdde er nog een heel artikel aan. Ds. Van Duyl had met grote gedrevenheid bijgedragen aan het bijeenbrengen van de nodige financiële middelen. Als een meeslepend prediker had hij zoveel kerkgangers weten te trekken dat een groot kerkgebouw ook hard nodig was. Evenwel, aan de succesvolle loopbaan van deze NPB- voorganger zou snel en eerder dan verwacht een einde komen. Vanwege een verhouding met een veel jongere catechisante werd de getrouwde dominee twee jaar later door de ledenvergadering afgezet. Van Duyl had echter zoveel getrouwen over dat hij direct voor zichzelf begon met de Vrijzinnig Religieuze Gemeenschap, afdeling van de VVH, die na drie jaar zelfs een eigen gebouw aan de Frans Halslaan kon bouwen. 

De dominee zou nog meer van zich laten spreken. In 1933 werd hij door Anton Mussert aangezocht om kringleider ’t Gooi te worden van de NSB. Al gauw was hij een van de meest gevraagde redenaars van de beweging. Hij bracht het zelfs tot lid van de eerste kamer. Voor enkele dagen dan, want een voortijdig ontdekte couppoging tegen Mussert in 1937 dwong hem tot aftreden. Je vraagt je af wat zijn Hilversumse gemeenteleden van dit alles vonden. Bleven zij ondanks de schandalen en zijn politiek bedenkelijke, ook anti-semitische, opvattingen toch onder de bekoring van zijn charisma? In 1939 verliet Van Duyl, vrijwillig, Hilversum. Na de oorlog werd Van Duyl veroordeeld tot een gevangenisstraf van tien jaar. Niet helder is vanwege welke feiten hij tot een dergelijk hoge straf werd veroordeeld. 

Peter Korver