Home » Bij de komst van onze pastoraal werker

Bij de komst van onze pastoraal werker

pastoraal werkDe pastor doet zijn werk in de voetsporen van hem naar wie het christendom is vernoemd en van wie verteld wordt in het evangelie: ‘Bij het zien van de mensenmenigte werd Hij diep bewogen door hen, omdat ze geplaagd en gebroken waren als schapen zonder herder.  Toen zei Hij tegen zijn leerlingen: ‘De oogst is wel groot, maar arbeiders zijn er weinig.’ En zo wil de pastor een arbeider, een werker zijn, die de eigen zorgen even parkeert en helemaal wordt voor wie een medemens nodig heeft. Dat zouden wij allemaal moeten kunnen. Is er een beter medicijn voor onze ongelukken en ongemakken dan de aandacht die een vriend, maar ook een hulpverlener je geeft? Na een ontmoeting blijf je achter en je voelt je begrepen, gehoord. Het meeleven heeft je hart verwarmd en je bent niet meer eenzaam in je zorgen. Daar kunnen die pillen die je stemming helpen verbeteren, de tabletten die je rustig maken, daar kan de alcohol niet tegenop.

Aandacht geven is luisteren. En luisteren is niet: de ander maar laten praten. Het is actief luisteren, je inleven, de ander teruggeven wat hij heeft gezegd, ingaan op wat de ander vertelt, zonder daar je eigen ervaringen tegenaan te plakken, in de trant van ‘Dat heb ik nou ook’.

En waar komt de troost binnen in de ontmoeting? Wat kan het verdriet kleiner maken, wat kan nieuwe kracht geven? Vaak is dat al zonder woorden, een omhelzing, een hand op de schouder, een meelevende blik. Een aanraking, een gebaar van dichtbij zijn, van kracht doorgeven. Ze geven een gevoel van veiligheid, bescherming. Ouders doen dat bij hun kinderen. Maar soms ook niet omdat ze het niet kunnen of niet voorgeleefd hebben gekregen. Soms ook niet omdat de samenleving zo in de ban is geraakt van misbruik dat elke aanraking van een ander als ongepast kan worden gezien. Artsen, thuishulpen, leraren en ook pastores dienen tegenwoordig een professionele afstand te bewaren. Als daar ook nog eens een strikte beperking in aandachtstijd bij komt, dan ontbreekt er al gauw heel veel. De thuishulp heeft drie zorgminuten om schoon te maken en vooral geen minuut om gewoon een praatje te maken. Het therapeutische gesprek wordt hoe dan ook precies na drie kwartier beëindigd. Aanraking is uit den boze en er komt ook een nota.

De pastor daarentegen zal ook wel eens zijn gevoel meer ruimte geven. Want de mens die hem zoekt wil meer dan een analyticus ontmoeten. Een integer pastor weet daarbij heel goed wat passend is en wat niet. Hij of zij neemt bovendien de tijd en is alleen gericht op het belang van de ander en niet op dat van zichzelf. Hij stuurt naderhand geen rekening. Dat kan want zij is door de geloofsgemeenschap vrij gesteld.

In de ontmoeting is samen stil kunnen zijn van bijzondere waarde. Je kan beter geen adviezen geven. Omdat je weet dat niet alles met adviezen is op te lossen. Omdat er soms geen woorden zijn voor wat er is gebeurd. En als er woorden van troost mogen klinken dan niet als ‘het komt allemaal wel goed, het heeft tijd nodig’.  Waarachtiger is het om te zeggen: ‘Je zult je mogelijk nog heel lang kwetsbaar voelen en je zal onze hulp nog een tijd heel goed kunnen gebruiken voor je je weer beter en sterker gaat voelen.’  Immers, als je een ernstig trauma of verlies lijdt dan vraagt dat soms wel jaren om dat verwerkt te hebben. Nabestaanden van een ramp, slachtoffers van de oorlog worden helaas een leven lang geconfronteerd met periodes van ontroostbaarheid.  Als je partner is overleden, of je kind, of als je ouders gaan scheiden, als je partner je verlaat, het gaat nooit helemaal over. Het is, zoals ik laatst een collega hoorde zeggen, dat iets wat een open wond was langzaam een litteken wordt. En dat blijft. Met littekens moeten wij allemaal leren leven. Het is mooi als je op een dag kan zeggen: het is zoals het is.

Daarom denk ik dat we voor troost alleen wat hebben aan anderen die betrokken genoeg zijn om onze diepste pijn te verdragen. Die ons helpen om het uit te houden. Dat zijn er niet veel. Heb je zulke mensen om je heen, wees er vooral zuinig op. Omdat je weet dat je het zelf ook niet gemakkelijk vindt dicht bij het lijden van een ander te blijven.

Nabijheid van een medemens is genezend. En niet alleen voor de vrager van aandacht. Weet u het nog, wat ds Klaas Hendrikse zei? God bestaat niet, God gebeurt. Soms, even, als twee mensen samen zijn en delen in de pijn van het leven.

Peter Korver