Beldag

Op maandag 8 januari kunt u mij en mijn collega’s niet bellen. Althans niet tussen 9 en 12 uur. De reden daarvan? Het is dan beldag! Gemeentes en afdelingen van alle vier de ondogmatische geloofsgemeenschappen mogen dan gastpredikanten werven voor de zondagen dat hun eigen voorganger niet voorgaat. Roostermakers uit het hele land bellen allemaal tegelijk en hopen met name de populaire predikanten te verleiden om een beurt op zich te nemen. Nee, niet voor 2018, want die lijst is allang ingevuld, maar voor 2019. Waarom bellen ze allemaal op dezelfde uren? Dat moet volgens een strenge regel die is vastgesteld en die luidt:  op de eerste werkdag na de kerstvakantie kunnen afspraken gemaakt met voorgangers. Niet eerder. Zo wordt voorkomen dat sommige gemeenten de andere te slim af zijn door eerder te bellen, waardoor de andere het nakijken hebben.  De roostermakers, bij ons Marlies Kortenoever en Liesbeth Volmer, proberen op 8 januari hun slag te slaan. Van de predikanten wordt natuurlijk verwacht dat ze op maandagochtend 8 januari goed bereikbaar zijn, dus thuis, met de telefoon op tafel en de afsprakenlijst 2019 bij de hand…

Een voltijds-predikant gaat 36 keer in het jaar voor in eigen gemeente. Dat betekent één vrije zondag in de maand en dan vier keer vrij vanwege vakantie. Een collega met bijvoorbeeld een 50% aanstelling gaat dus 18 keer voor. Eigenlijk vindt ieder gemeentelid het fijn om ook eens anderen te horen dan alleen de eigen voorganger. Kleine gemeentes hebben soms wel veertig gastpredikanten per jaar nodig. De Kapel heel wat minder. De drie vaste voorgangers vullen met elkaar 37 zondagen in en dan blijven er nog 15 beurten in te vullen.

Er was een tijd dat ik het een hele eer vond om overal in het land gevraagd te worden. Zondag aan zondag ging ik voor, in mijn toenmalige kleine NPB afdeling in Weesp, maar de meeste keren was ik met de trein op weg naar Den Helder, Rotterdam, Bloemendaal, Utrecht, Maassluis… Altijd spannend of de trein op tijd ging of überhaupt ging. Immers, de NS heeft zijn werkzaamheden aan het spoor altijd in de weekenden. Er vallen vaak treinen uit en dan worden bussen ingezet, “houd u rekening met een vertraging van 30 minuten”. Er wordt geen rekening gehouden met predikanten die hun dienst moeten ‘halen’.

Eens gebeurde het dat ik zou voorgaan in Den Helder, aanvang 9.30 uur. Dat is dus heel vroeg opstaan en dan een lange treinreis maken van bijna twee uur. Echter, op het laatste stuk was bij een spoorovergang een aanrijding geweest en verder treinverkeer was de eerste uren niet mogelijk. Het was in het prille begin van de mobieltjes. Anders had ik de gemeente niet eens kunnen waarschuwen dat ik helaas niet zou arriveren…  Ze hebben met elkaar toen maar de liederen gezongen en koffie gedronken.

Nee, op 8 januari zal ik menige beller teleur stellen. Ik ga op de vrije zondagen niet meer met de trein uit preken. Hier in het Gooi kunnen ze op me rekenen, al die sympathieke kleine NPB-tjes als Weesp, Huizen, Laren, Baarn of de doopsgezinden en remonstranten in Naarden-Bussum of de ruimdenkende PKN’s in diezelfde plaatsen. En zo houd ik nog tien zondagen over, helemaal vrij. Dan ga ik overigens altijd naar een kerk. Om eens elders de sfeer te proeven en eens iemand anders te horen. Dat inspireert en voorkomt dat je op de duur alleen nog maar jezelf hoort.

Peter Korver