Verrijkende en verwerpelijk teksten in de bijbel

bijbel opengeslagenIn mijn eerste gemeente, dat was de NPB van Weesp, heb ik eens een enquête gehouden naar populaire Bijbelteksten en impopulaire. Een slechte waardering kregen die verhalen uit het Oude testament waarin veel geweld gebruikt wordt, op last van God, om andere volken te verdrijven, uit te roeien om zo ruimte te geven aan het volk Israël, dat uitverkoren is. In zijn algemeenheid staan ook de brieven van Paulus er slecht op. Dogmatisch en met vrouwonvriendelijke teksten. In de gemeente dient de vrouw te zwijgen. De vrouwen moeten in uw bijeenkomsten hun mond houden. Het is hun niet toegestaan het woord te nemen; zij moeten ondergeschikt blijven. Willen zij iets te weten komen, dan moeten zij er thuis hun man maar naar vragen (1 Kor. 14 : 34-35).

En dan de teksten waarin homoseksualiteit veroordeeld wordt, over vrouwen die de natuurlijke omgang verruild hebben voor de tegennatuurlijke, de mannen die in lust voor elkaar zijn ontbrand en ontucht plegen met mannen. Van Bijbelpassages waar de zondaars het eeuwige oordeel wordt aangezegd, liggen ook niet lekker, zoals uit de Openbaringen, waar staat: ‘Iedereen die het beest en zijn beeld aanbidt en het merkteken op zijn voorhoofd of zijn hand laat aanbrengen, die zal de wijn drinken van Gods toorn, onverdund geschonken in de beker van zijn toorn; hij zal gepijnigd worden met vuur en zwavel, ten aanschouwen van de heilige engelen en van het lam (Openbaringen 14:9-10).Een typisch vrijzinnige oplossing is dat we deze teksten gewoon nooit lezen en ze afdoen als tijd- en cultuurgebonden. We zeggen tegen Paulus gewoon dat wij dat niet met hem eens zijn en er heel anders over denken. We beschouwen ze niet als woord van God, maar als woord van Paulus. Het zijn geen woorden die vanuit de hemel naar beneden, naar ons als openbaring zijn gekomen, maar het zijn woorden van mensen, van beneden over boven. Met die woorden kunnen wij niets meer.

Met welke Bijbelteksten kunnen we wél wat? Welke worden mooi en inspirerend gevonden? Daarop kreeg ik als antwoord: de verhalen van de schepping, van kerstmis. En dan enkele psalmen – maar lang niet alle! – maar wel psalm 23, De Heer is mijn herder, het ontbreekt mij aan niets. De Bergrede van Jezus, waar het gaat om ethiek, om het juiste handelen, en niet om dogmatiek. Het Hooglied van de liefde uit de brief van Paulus, 1 Cor 13: geloof, hoop en liefde, maar van deze drie is de liefde het voornaamste.

Ds. Peter Korver