Welkom in de Kapel!

nieuws
  • Vrijzinnige Lezing, Geertekerk, Utrecht

    Theoloog Frits de Lange houdt op vrijdagavond 16 maart de tweede Vrijzinnige Lezing in de Geertekerk in Utrecht. Daarin gaat hij op zoek naar een radicaal nieuw begin voor de christelijke theologie.

    ‘De theologie leidt voortdurend schipbreuk in haar pogingen om de christelijke traditie te doen landen in de hedendaagse cultuur. Dietrich Bonhoeffer schreef al in 1945: ‘De mensen kunnen, zoals ze nu zijn, eenvoudigweg niet meer religieus zijn.’ En: ‘We zijn weer helemaal op de aanvang van ons verstaan teruggeworpen’. Maar de kerken hebben de radicaliteit van zijn waarneming na de oorlog onvoldoende onderkend. Het klassiek-kerkelijke dogma bleef leidend voor de mainstream theologie in de 20e eeuw. Vrijzinnig verzet daartegen heeft nauwelijks een alternatief kunnen bieden, anders dan: ‘wij zijn niet meer orthodox’, zo stelt theoloog De Lange. ‘In mijn lezing wil ik in het spoor van Bonhoeffer verkennen of een radicaal nieuw begin mogelijk is voor de christelijke theologie. In de overtuiging dat het daarin blijft draaien om Jezus van Nazareth, maar dat we verraad aan hem plegen als we opnieuw een religie van hem maken’.

    Frits de Lange (1955) is hoogleraar Ethiek aan de Protestantse Theologische Universiteit (PThU) in Groningen

    Datum: 16 maart
    Locatie: Geertekerk Utrecht
    Tijd: aanvan 20.00 uur, kerk open 19.30 uur
    Kosten: €10.- voor studenten, minima en leden van de Geertekerk € 5

    Opgave: via de website www.devrijzinnigelezing.nl

  • Contactledendag in De Kapel

    Zaterdag 24 maart wordt in De Kapel de jaarlijkse Contactledendag gehouden. Uit het hele land komen mensen die namens hun vrijzinnige geloofsgemeenschappen medeleden bezoeken. De remonstranten organiseren deze dag. Ook Kapellers zijn van harte uitgenodigd voor deze dag waar ontmoeting en oefening voor wijkcontactleden centraal staat. Thema van de dag: ’Wat zeg je nu?’ Soms word je geconfronteerd met een onverwachte uitspraak of gebeurtenis. En dan? Zit je met je mond vol tanden, of….

    Als inleiding van de dag en tussen de workshops door is er muziek en poëzie uit het theaterprogramma ‘Manna voor de ziel’ van Evelijne Swinkels-Braaksma en Ingrid Gans.

    Aansluitend hieraan beginnen de workshops. De eerste serie voor de lunch, de tweede erna. De dag wordt afgesloten met een korte viering.

    Onderwerpen workshops:
    1. Wat je zegt ben je zelf, door Saskia Looijen (iHabitus): over valkuilen en succesfactoren in  gesprekken; hoe helpt de Transactionele Analyse daarbij.

    2. Met lege handen, door Jakob van Wielink (School voor Transitie): over gesprekken voeren met mensen in moeilijke en verdrietige tijden.

    3. Bent u er nog?, door Dirk Boersma (Centrum voor Excellent Leiderschap): over verbindend communiceren.

    Tijd: 10.15 uur tot 16.00 uur – Kapel open vanaf 9.45 uur

    Kosten: € 15,00 (incl. koffie, thee, lunch)

    Opgave/inlichtingen: Landelijk Bureau voor 12 maart, info@remonstranten.nl  tel.: 030-2316970

    Opgave workshops bij binnenkomst in de kerk.

  • Vakantieplannen? 

    In september dit jaar organiseren de remonstranten opnieuw een Creatieve Midweek.

    Onder leiding van docente Antje Sonnenschein is er een schildersweek van zondagmiddag 23 t/m donderdagochtend 27 september. Antje begeleidt en geeft instructies. De locatie is Fredeshiem, een buitenplaats van de doopsgezinde kerk. Het ligt prachtig in een weidse natuur nabij Steenwijk in Overijssel. Voor deelnemers is er een kamer met douche en toilet op de begane grond.

    De deelnemersprijs is € 420 euro.
    Wie mee wil doen kan zich melden via info@remonstranten.nl  of 030- 231 69 70.

  • Van feesten tot vasten naar vrij-zijn

    Enkele weken geleden barstte de carnavalsfeesten weer los, met name in het gebied onder de grote rivieren. Nog even de remmen los, om vervolgens na Aswoensdag de vastentijd in te gaan. Voor ons, boven de grote rivieren, staat dit toch verder van ons bed en zeker in de Vrijzinnige traditie hebben we daar niet zoveel mee.

    Toch, het vasten wint ook terrein binnen het protestantisme, zelfs binnen de vrijzinnigheid. Misschien niet zo gek in deze tijd van overdaad, van ongelijkheid in de wereld en het uitputten van onze aarde. Ja, misschien past het dan juist ook wel weer binnen de vrijzinnigheid.

    Het is misschien zo gek nog niet; een vorm van vasten komt eigenlijk in alle geloofstradities wel voor; in het hindoeïsme, het boeddhisme, het taoïsme. En dichterbij onze traditie en voor ons bekender; het jodendom en de islam.

    Maar wat is vasten nu eigenlijk precies en waar onthoud je je dan van? Wanneer we het dichtbij huis houden en naar de Rooms Katholieke traditie kijken  – want daar ligt de christelijke oorsprong – dan gaat het over 40 dagen vasten. Van Aswoensdag tot Pasen, 40 dagen, want de zondagen tellen niet mee. Het gaat vooral over sober eten en sober leven in deze periode.

    Verder weg, maar ons ook steeds bekender, is het vasten binnen de islam, de ramadan. Er wordt van zonsopkomst tot zonsondergang gevast, niets gegeten of gedronken. Het vasten wordt gebroken met het eten van een dadel, iets zoets in je mond opdat je zoete woorden zult spreken.

    Eigenlijk gaat het in al deze tradities vooral over reiniging, zuivering en het besef dat een ander het misschien wel minder goed heeft dan jij, mededogen of barmhartigheid. Vasten gaat in het christendom en de islam ook over barmhartigheid. Over het geven van aalmoezen of de zakat (islam).

    Het hebreeuwse woord voor barmhartigheid betekent onder andere ook moederschoot. Het Griekse woord voor barmhartigheid splagchnizomai betekent geroerd worden tot in mijn ingewanden. Wanneer ik niet, of minder, eet dan voel ik de leegte in mijn ingewanden en kan ik meevoelen met hen die niet voldoende te eten hebben.

    Ik las het boekje Vasten van Anselm Grün. De ondertitel is je innerlijke bron vinden. Door te vasten, je van een gewoonte te onthouden, kom je dichter bij je innerlijke bron, bij je eigen kern. We kunnen innerlijke vrijheid bereiken, zo schrijft hij.

    In vrijheid kun je dan kiezen waar je je van onthoudt, waarvan je wilt vasten, waarvan je even niet afhankelijk wilt zijn. Innerlijk vrij zijn van onze gewoontes van gehechtheid en verslaving.

    Egypte is de prachtige metafoor van slaaf zijn van gehechtheid en verslaving. Vasten is de uittocht uit dit land. Door de woestijn naar het beloofde land, de vrijheid.

    Dat kan zitten in heel kleine dingen; je dagelijkse kopje(s) koffie, een glaasje wijn, zoetigheid of soberder eten. Je auto eens wat vaker laten staan, minder televisie, smartphone of internet. Of bewuster te letten op wat je denkt of zegt.

    Vasten gaat over bewust-zijn. Door bewust te zijn kun je in vrijheid weer opnieuw keuzes maken. Niet door anderen opgelegd maar vanuit mijn eigen bron. Een tijd van naar binnen keren, naar je eigen binnenkamer. In meditatie of gebed.

    Zo zijn vasten, het geven (aan de armen) en gebed door alle geloofstradities heen geweven.

    Ik vind het mooi om deze veertigdagentijd bewust te beleven met als hoogtepunt de Stille week met haar Vespers.

    Wanneer ik in de komende tijd bij u op bezoek kom laat ik even het koekje of chocolaatje liggen. Bij het paasontbijt vier ik weer uitbundig mee!

    Monika Rietveld

  • Boeketiek nadert!

    De Boeketiek nadert met rasse schreden, of liever: we slaan de bladzijden snel om naar de Boeketiek op 10 maart van 10.00 – 15.00 uur!

    Er komen mooie en zeer diverse boeken binnen en ook al wat spellen en LP’s. Maar er kan altijd wat moois bij, dus kijk nog eens naar uw boeken, cd’s of dvd’s. Vraag u af: lees of beluister of bekijk ik dat nog, nee, dan kan het wellicht  naar de Boeketiek en komt het ten goede van onze mooie Stiltetuin. Graag ook spellen en puzzels. En hoort zegt het voort!

    Assistentie op de opbouwdag en de verkoop zelf kunnen we ook altijd gebruiken. Vele handen maken boeken licht!

    We willen graag een gezellig verwelkomend restaurant boven inrichten waar we zelf gebakken lekkers willen aanbieden, dus schort voor en bakken maar!

    Meldt u voor dit alles aan bij Paul Delcour, paul@delcour.org of 035-6231629.

  • Nico ter Linden : vrijzinnig én bijbels

    Ik sloeg het ochtendblad open en zag een advertentie waarin het overlijden van Nico ter Linden werd aangekondigd. ‘Heh, was hij dan ziek of oud?’ zei ik in mijn verbazing. Ja, zo viel te lezen, hij was al langere tijd ziek en hij werd 81 jaar.

    Vrijzinnigen zijn schatplichtig aan hem, ikzelf niet uitgezonderd. De deftige hervormde dominee met zijn goede contacten met het koningshuis verstond de kunst om bijbelverhalen ‘gewoon’ na te vertellen, maar dan zó dat het verhaal verstaanbaar werd voor onze tijd, onze cultuur en ons voorstellingsvermogen. Zonder allerlei actualiseringen en inleidingen wist hij je het verhaal mee te laten beleven en verhelderde het ondertussen je eigen leven. Ik vergelijk mijn eigen overdenkingen maar eens met die van hem. Bij mij een zoeken naar levensvragen, het zoeken naar gedichten en kunst die daar bij passen en een bijbeltekst. Het accent ligt vervolgens niet op die bijbeltekst, want het gaat immers over nu en de vragen die mensen nu hebben. Heel bijzonder dat Ter Linden genoeg heeft aan het bijbelverhaal en bijna ongemerkt psychologie en theologie tijdens het vertellen door de zinnen heen weet te weven.

    Zijn grote project was een serie van zes boeken, Het verhaal gaat. Daarin vertelde hij een groot aantal bijbelverhalen na. Hij was daarbij het meest op zijn best in die van het oude testament. Ze staan prominent in mijn boekenkas en als ikzelf een verhaal ga bespreken in een cursus of een dienst, dan kijk ik vaak eerst even in deze boeken met de gedachte ‘Heeft Ter Linden dit verhaal besproken? Hoe zou hij het zeggen?’

    Het is op 1 april Pasen. Dat is geen grap. Pasen is het hart van het christelijk geloof en meteen voor vrijzinnigen vaak een enorm struikelblok. Opstanding uit de dood… Wat kan een redelijk mens zich daar nu bij voorstellen? Ter Linden geloofde niet dat Jezus met Pasen echt uit de dood was opgestaan. Dat moesten we zien als een metafoor, een ‘bij wijze van spreken’.  In de NRC zei hij in een interview dat de taal van de bijbel een andere is dan die van ons. “Het is een verhalenboek en dus moet je ook het Paasverhaal vooral niet letterlijk nemen.”  Maar hoe dan wel? Misschien als oproep, een bemoediging  om steeds weer op te staan als wij door het leven onderuit zijn gehaald. Er is altijd weer een nieuw begin mogelijk, altijd weer leven…

    Met zijn broer Carel, óók dominee, óók vrijzinnig, en bij ons al menigmaal voorgegaan, vormt Nico voor mij een geheel. De laatste herschrijft de verhalen en Carel praat en denkt er met ons over door in ‘Wat doe ik hier in godsnaam’ en ‘Wandelen over het water’.

    Geloofde Nico nog wel in God? Hij antwoordde op die vraag: Dan denk ik altijd aan het antwoord van Gerard Reve: ‘Bestaan? Dat heeft God helemaal niet nodig.’  Dat lijkt op het eerste gezicht een dooddoener, maar naar mate je er langer bij stil staat is het een zin die veel te denken geeft.

    Peter Korver

  • Gouden Kalf Documentaire ‘Snelwegkerk’ in Filmtheater Hilversum

    Binnenkort wordt de film ‘Snelwegkerk’ vertoond in het Filmtheater Hilversum. Deze ontroerende documentaire won tijdens het Nederlands Filmfestival in september het Gouden Kalf voor Beste Korte Documentaire.

    In de film trekt een wonderlijke wereld aan ons voorbij: die van kapelletjes langs de snelweg te midden van benzinestations en fastfoodrestaurants, waar lokale bewoners en voorbijgangers hun toevlucht zoeken en ziel blootleggen. We krijgen een zeer intiem portret van deze mensen, maar ook een inkijkje in de grote thema’s die bij ons allemaal leven.

    Een ‘mysterieuze, vervreemdende film met sterke visuele stijl, uitgekiende montage met mooie lichte toets,’ aldus de Gouden Kalf jury. Ook De Volkskrant noemt het ‘een parel van een film’ en het filmfestival ‘een wonderschone ontdekkingstocht’.

    De precieze speeldata zijn:
    zaterdag 10 feb 17:45 uur
    maandag 12 feb 13:30 uur
    woensdag 14 feb 17:45 uur
    zondag 18 feb 17:10 uur
    domderdag 22 feb 17:50 uur
    Kaarten kunt u reserveren via www.filmtheaterhilversum.nl/

    Voor een indruk van de film, kunt u hier de trailer zien: vimeo.com/233977678

    Let op: in de 40-dagentijd draait een zestal speciale films. Voor info: www.filmtheaterhilversum.nl/nieuws/335-film+religie+in+2018.html/

  • “Als klein meisje dacht ik altijd al: het kan toch niet zo zijn dat maar één geloof goed is?”

    Foto: Maite Perez y Perez

    Monika Rietveld is pastoraal werker bij de de Kapel, de Vrijzinnige Geloofsgemeenschap Hilversum. Een belangrijk thema in haar leven is verbinding en dat probeert ze tot uitdrukking te brengen in haar werk, tussen mensen, verschillende culturen en religies. Ze is actief binnen het Universeel Soefisme, waar grote religies samen komen. Het universeel soefisme is een spirituele levenshouding die ons kan helpen vrijer te staan tegenover onze beperkingen en ons ware wezen te ontdekken. Deze eigentijdse vorm van soefisme is universeel omdat het de mystieke kern van alle religies eert als inspiratiebron. Het is religie, filosofie, psychologie en méér dan dat: voedsel voor de ziel.
    “Ik ben van oorsprong geworteld in het christendom (de gereformeerde kerk). Tegenwoordig is dat de protestantse kerk in Nederland. Ik ben hierin opgegroeid en ken de taal en de gebruiken. Als klein meisje dacht ik altijd al:het kan toch niet zo zijn dat maar één geloof goed is? Maar ik ben nou eenmaal op deze manier opgevoed en opgegroeid en hier heel dankbaar voor. Als ik erover na denk was ik waarschijnlijk moslim geweest als ik bijvoorbeeld in Turkije geboren was of hindoe in India. De eerste keer dat ik kennis maakte met en hoorde over het soefisme was door mijn schoonmoeder. Zij was hierbij aangesloten. Ik ging een keer mee naar een eredienst, maar toentertijd voelde dat nog verkeerd. Ik kreeg het gevoel dat het niet mocht omdat ik christelijk was.

    In 2005 besloot ik om de pelgrimstocht naar Santiago de Compostella te lopen, vanuit Huizen. Mijn man was vijf jaar eerder overleden en ik had twee opgroeiende pubers. Ik had het gevoel dat ik even weg moest. Een jaar of tien eerder vertelde mijn zwager over deze tocht. Toen had ik nog zoiets van ‘wie gaat er nou zo een eind lopen?’ Toch heeft het mij beziggehouden en op gegeven moment besloot ik om het ook te doen.
    Ik heb een jaar lang mezelf voorbereid op de tocht door te trainen en mijn familie kon er langzaam aan wennen. Toen ben ik gaan lopen. Mijn dochter is mij komen opzoeken met haar vriend. Ook mijn ouders en een vriendin hebben mij opgezocht. Ze hebben allemaal stukken mee gelopen.
    Wat ik zo bijzonder aan deze tocht vond is, dat wanneer je in Santiago de Compostella aankomt je de kathedraal binnen gaat. Je weet dat er dan een aantal rituelen zijn die je behoort doen. Er staat een grote pilaar die de boom van Jesse heet. Dit is de stamboom van Jezus. Daar loop je naartoe om je hand in te leggen. Bij het hoofdaltaar in de kathedraal kun je achter het orgel langslopen met een trap omhoog. Daar staat een enorm beeld van Sint Jacob het is gebruikelijk dat je hem dan omhelst. Ik had zoiets van: ‘al die rituelen, daar ga ik toch niet aan mee doen?’ Het stomme is dat je het op dat moment toch doet. Op dat moment ben je ontroerd en blij. Je gaat vanzelf mee in die rituelen en dat vind ik er zo mooi aan. Rituelen markeren een overgang en helpen je om iets af te sluiten en een nieuwe stap te maken.

    Toen ik mij ook aan het soefisme verbond was dit lastig. Met name mijn vader heeft het er heel moeilijk mee gehad. Er was een periode dat ik mijn vader niet sprak over wat mij werkelijk bezig hield en dat vond ik moeilijk. Mijn ouders zijn mij heel dierbaar en als kind wil je toch altijd een soort van toestemming krijgen. Op een gegeven moment heb ik tegen hem gezegd dat hij het niet eens hoeft te zijn met me, maar dat het belangrijk is voor mij dat hij accepteert hoe ik denk. Vanaf dat moment zijn we er open over gaan praten en blijven doen. Het is belangrijk om deze dingen te delen om elkaars horizon te verbreden.

    Als ik met mijn eigen ogen kijk zie ik alleen maar met mijn eigen ogen, maar als jij mij vertelt wat jij door jouw ogen ziet dan ga ik ook zien wat jij ziet. Dat is eigenlijk wat je in het soefisme probeert te praktiseren. Om continu niet alleen door je eigen ogen te kijken, maar ook door die van een ander. Het is belangrijk om te kunnen accepteren dat iedereen anders denkt en een andere mening heeft. Ik denk dat in alles wat er bestaat het goddelijke te vinden is. In elke gen en elke cel die aanwezig is. In de islam zeggen ze: Allah is je nader dan uw halsslagader’ dus ik denk dat God nergens weg te denken is.

    Wat voor mij de richtlijnen van het geloof zijn, en ik denk dat dat in elke religie de grondkern is, dat is de gulden regel: ‘Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet.
    En die gulden regel kom je eigenlijk in elke religie tegen, maar op een andere manier verwoord. Als wij op die manier zouden samenleven, dan leven we in harmonie met elkaar en ik denk dat dat de bedoeling is van het leven.”

    Overgenomen van hilversum.hu.nl/als-klein-meisje-dacht-ik-altijd-al-het-kan-toch-niet-zo-zijn-dat-maar-een-geloof-goed-is/

  • Nieuwe poëziebundel Evelijne Swinkels

    Vanaf september 2012 liep Evelijne Swinkels een jaar stage in De Kapel. Zij was student aan het Remonstrants Seminarium. Tegenwoordig is zij voorganger van drie gemeentes: Vrijzinnigen Baarn, Vrijzinnigen Soest en de Doopsgezinde Gemeente Baarn en daarmee een nabije collega-predikant. Zij verrast steeds, in de diensten en daarbuiten, met door haarzelf geschreven gedichten. Onlangs kwam haar tweede bundel uit: Rafelranden van licht. Daarin zijn zowel gedichten als gebeden opgenomen. In het titelgedicht lezen wij:

    Wist je dat in heldere lichten,
    ook als harten vrolijk zijn,
    zelfs in mooie vergezichten
    iets te vinden is van pijn?

    Juist door al die rafelranden
    leer ik waar de waarheid ligt
    en die schat in beide handen
    brengt een gloed op mijn gezicht

    Wie belangstelling heeft voor deze bundel kan een mailtje sturen naar: evelijne.swinkels@planet.nl

  • Project Gast aan Tafel 

    Vorig jaar zijn wij in januari met het project “Gast aan Tafel” begonnen. Na een rustige start hebben we, richting de zomer, een groep statushouders kunnen bemiddelen in een relatie naar ons als Kapelgangers. De statushouders met wie wij contact hebben, komen uit Syrië en uit Eritrea.  Nu zijn er leden en vrienden van onze Kapel die één gast of gastgezin hebben, met wie zij regelmatig contact hebben. De uitwisseling wordt als heel rijk ervaren. Waardevol om met elkaar te eten of met elkaar thee te drinken, om de uitwisseling tussen de verschillende culturen te mogen ervaren en hier en daar ook een helpende hand te mogen bieden. Namens de Zen Peacemakers is Annie Schalkwijk actief als de coördinator van dit project samen met mij.  In de zomer hebben we een maaltijd in de Kapel gehad met alle gastgezinnen, wat een prachtig veelkleurige ontmoeting was. In december hebben wij rond het eenmalige project van “Tafels van Hoop” opnieuw een ontmoeting gehad, wat als een feest is ervaren. Mochten er nog leden of vrienden zijn die deel willen nemen aan het project, dan kunt u dit aan ons laten weten.

    Met hartelijke groeten, Tom Rijken

Ouder nieuws
  • Verbondenheid - Een van de belangrijkste Amerikaanse theologen uit de vorige eeuw was de monnik Thomas Merton (1915-1968), geboren in Frankrijk en opgegroeid in Engeland. Zijn levensverhaal ...
  • Nieuwe transportbus voor: ‘Elk Gooisch matras komt van pas’ - Medio november vorig jaar stond in de Gooi- en Eemlander een artikeltje over een gestolen spullenbus van deze organisatie, waarop het diaconieteam meteen besloot om ...
  • Paul Rasor: Je hoeft geen antwoorden te hebben om religieus te zijn - In januari mochten we de Amerikaanse theoloog Paul Rasor ontvangen voor een kapellezing. Hij promoveerde aan de Harvard University en is sinds 2015 verbonden als ...
  • Onderweg naar de kerststal - Elk jaar opnieuw gaat er een grote stoet mensen onderweg om het kerstkind te ontmoeten. Ieder jaar weer wordt het kerstfeest gevierd. Ja, zelfs tegen ...
  • Beldag - Op maandag 8 januari kunt u mij en mijn collega’s niet bellen. Althans niet tussen 9 en 12 uur. De reden daarvan? Het is dan ...
  • Kunst, de kleur van de ziel  - Dit is het thema voor het komende halfjaar. In samenwerking met het Kunst-team heeft het Programma-team dit halfjaar het thema ontwikkeld en zullen zij het ...
  • De Boeketiek  - De Boeketiek zal plaats gaan vinden op zaterdag 10 maart van 10.00 - 15.00 uur. Het idee is de opbrengst te besteden voor de aanleg ...
  • Kapelkoor: bas gezocht, tenor gezocht - Welke bas en tenor wil lekker komen zingen in ons vrijzinnige Kapelkoor? We zijn klein en enthousiast. We repeteren op woensdagavond 20.00-22.00 uur in de ...
  • De kracht van de Vrijzinnige theologie - De kracht van de vrijzinnige theologie ligt in de ‘zingeving en verbinding’.  Ieder mens zoekt naar zingeving in zijn leven en daarbij is ieder mens ...
  • Artikel Tom Rijken op Zinweb - Deze tropische woensdag blijkt de Kapel de perfecte koele oase voor een theemiddag over Vrijzinnigheid. Predikant Tom Rijken heeft een persoonlijk verhaal voorbereid, dat ons ...

Kijk voor ouder nieuws in ons Nieuwsarchief.